Ο κόνδορας δεν πετά όπως τα περισσότερα πουλιά. Δεν βιάζεται, δεν σπαταλά δυνάμεις και σπάνια χτυπά τα φτερά του. Περιμένει τον αέρα να κάνει τη δύσκολη δουλειά. Αφήνεται στα θερμά ανοδικά ρεύματα και ανεβαίνει ψηλότερα από τις κορυφές των Άνδεων, με την οικονομία κινήσεων κάποιου που γνωρίζει ότι δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα.


Το άνοιγμα των φτερών του μπορεί να ξεπεράσει τα τρία μέτρα, ενώ το βάρος του φτάνει περίπου τα δεκαπέντε κιλά. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα ιπτάμενα πουλιά στον κόσμο και ένα από τα λιγότερο πρόθυμα να κοπιάσουν. Μελέτες της πτήσης του έδειξαν ότι, μόλις απογειωθεί, μπορεί να διανύσει τεράστιες αποστάσεις χτυπώντας τα φτερά του ελάχιστα. Ο Δαρβίνος είχε παρατηρήσει κόνδορες για μισή ώρα χωρίς να δει ούτε ένα φτεροκόπημα.


Η επικράτειά του ακολουθεί τη μεγάλη οροσειρά της Νότιας Αμερικής, από την Κολομβία και το Εκουαδόρ έως τη Χιλή, την Αργεντινή και τη Γη του Πυρός. Στο φαράγγι Colca του Περού, οι κόνδορες εμφανίζονται συχνά το πρωί, όταν ο ήλιος θερμαίνει τα τοιχώματα και δημιουργεί τα ανοδικά ρεύματα που χρειάζονται. Ξεκινούν από τις βραχώδεις θέσεις όπου διανυκτερεύουν και περνούν πάνω από το φαράγγι σχεδόν στο ύψος των επισκεπτών. Για λίγα δευτερόλεπτα, δεν παρατηρείς απλώς ένα πουλί. Βλέπεις μια σκιά τριών μέτρων να γλιστρά πάνω στη γη.

Στα Κέτσουα ονομάζεται kuntur. Για τους πολιτισμούς των Άνδεων δεν υπήρξε ποτέ μόνο ζώο. Συνδέθηκε με τον ήλιο και τον ανώτερο κόσμο, το Hanan Pacha, ενώ θεωρήθηκε αγγελιοφόρος ανάμεσα στους ανθρώπους και στους θεούς. Μαζί με το πούμα και το φίδι σχηματίζει μια συμβολική εικόνα του σύμπαντος: ο κόνδορας για τον ουρανό, το πούμα για τον κόσμο των ζωντανών και το φίδι για όσα υπάρχουν κάτω από τη γη. Αιώνες μετά εξακολουθεί να βρίσκεται σε εθνόσημα, σημαίες, νομίσματα και τραγούδια. Η Νότια Αμερική τον έκανε σύμβολο ελευθερίας. Οι άνθρωποι, ωστόσο, δεν του επιτρέπουν πάντοτε να μένει ελεύθερος.


Ο κόνδορας είναι νεκροφάγος. Τρέφεται με κουφάρια ζώων και καθαρίζει το τοπίο πριν αυτά γίνουν εστίες ασθενειών. Δεν σκοτώνει συνήθως τα κοπάδια, όπως τον κατηγορούσαν για χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να πέφτει θύμα δηλητηριασμένων δολωμάτων που προορίζονται για θηρευτές. Απειλείται επίσης από τον μόλυβδο στα πυρομαχικά, την απώλεια ενδιαιτημάτων και την άμεση καταδίωξη.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή ο κόνδορας αναπαράγεται εξαιρετικά αργά. Κάθε απώλεια ενήλικου πουλιού αφήνει ένα κενό που χρειάζεται χρόνια για να καλυφθεί. Σήμερα χαρακτηρίζεται ευάλωτο είδος και οι πληθυσμοί του μειώνονται, ιδιαίτερα στις βόρειες περιοχές της εξάπλωσής του.

Όμως, όταν ανοίγει τα φτερά του πάνω από τις Άνδεις, όλα αυτά μοιάζουν για λίγο μακρινά. Ο κόνδορας δεν χρειάζεται να κατακτήσει τον ουρανό. Του αρκεί να διαβάσει σωστά τον άνεμο. Το ερώτημα είναι αν εμείς θα του αφήσουμε αρκετό ουρανό για να συνεχίσει.