Οι Βερσαλλίες δεν ψιθυρίζουν απλώς το όνομα και τα μυστικά τους στο πέρασμα των αιώνων, αντίθετα τα έχουν χαράξει ανεξίτηλα στον κορμό της Ιστορίας. Ωστόσο, το λαμπρό χρυσάφι που αντικρίζει ο επισκέπτης δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα όλη την αλήθεια τους. Πίσω από την εκτυφλωτική αντανάκλαση των κατόπτρων και τη γοητευτική τελειότητα των κήπων τους, κρύβεται μια κληρονομιά που συνδέθηκε με το απόλυτο μεγαλείο αλλά και με την πιο σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης ματαιοδοξίας.
Πριν ο Λουδοβίκος ΙΔ’ αποφασίσει να μεταμορφώσει το κυνηγετικό περίπτερο του πατέρα του στο κέντρο του κόσμου, οι Βερσαλλίες ήταν ένας άχαρος, ελώδης τόπος. Για να γεννηθεί το «Παλάτι του Ήλιου», επιστρατεύτηκαν χιλιάδες εργάτες, πολλοί από τους οποίους άφησαν την τελευταία τους πνοή στις λάσπες, χτυπημένοι από την ελονοσία και την εξάντληση.
Ο αρχιτέκτονας Louis Le Vau, ο κηποτέχνης André Le Nôtre και ο ζωγράφος Charles Le Brun δεν έχτισαν ακόμη ένα κτίριο, αλλά φιλοτέχνησαν ένα πολιτικό εργαλείο που στόχευε στην ανάδειξη του μεγαλείου του μονάρχη. Η αρχιτεκτονική εδώ δεν υπηρετεί την άνεση αλλά την υποταγή. Κάθε διάδρομος, κάθε άγαλμα του Απόλλωνα, κάθε κρήνη που εκτοξεύει νερό ενάντια στους νόμους της βαρύτητας, είναι μια αυστηρή υπενθύμιση πως ο Βασιλιάς είναι ο νόμος, ενώ ακόμα και η Φύση υποκλίνεται στο μεγαλείο του.
Η Galerie des Glaces (Αίθουσα των Κατόπτρων) αποτελεί το απόλυτο θέατρο του παραλογισμού. Οι 357 καθρέφτες, σπάνιοι και πανάκριβοι για την εποχή τους, σχεδιάστηκαν για να κλέβουν το φως των κήπων και να το πολλαπλασιάζουν στο εσωτερικό, κάνοντας τον Λουδοβίκο να μοιάζει με θεότητα που περπατά μέσα σε μια διαρκή αυγή. Όμως, σε αυτή την ίδια αίθουσα, το 1871, η ηττημένη Γαλλία βίωσε την ανακήρυξη της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, μια εθνική ταπείνωση που «ξεπλύθηκε» το 1919 με την υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Μια συνθήκη που, ενώ υποσχόταν ειρήνη, έσπειρε τους σπόρους για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πέρα από τη διπλωματία, οι Βερσαλλίες υπήρξαν μια χρυσή φυλακή για την αριστοκρατία. Ο Λουδοβίκος ανάγκασε τους ευγενείς να ζουν εκεί, μετατρέποντάς τους σε υπηρέτες που ανταγωνίζονταν για το ποιος θα κρατήσει το κερί του βασιλιά ή ποιος θα τον βοηθήσει να ντυθεί. Η ζωή στο παλάτι ήταν μια διαρκής παράσταση, ένας χορός μεταμφιεσμένων πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί. Πίσω όμως από τα βαριά μεταξωτά υφάσματα και τις πουδραρισμένες περούκες, η μυρωδιά της αποσύνθεσης ήταν συχνά έντονη και ιδιαίτερα βαριά. Η έλλειψη βασικής υγιεινής και ο συνωστισμός χιλιάδων ανθρώπων δημιουργούσαν μια αντίθεση σοκαριστική: η απόλυτη κομψότητα συνυπήρχε με τη δυσοσμία των διαδρόμων και η τέχνη με την εξαθλίωση της καθημερινότητας.
Ο επίλογος γράφτηκε τον Οκτώβριο του 1789, όταν η πραγματικότητα παραβίασε τις πύλες βάζοντας τέλος στη δήθεν παραμυθένια γαλλική πραγματικότητα. Οι γυναίκες του Παρισιού, πεινασμένες και εξοργισμένες, βάδισαν ως τις Βερσαλλίες, διαρρηγνύοντας τη σιωπή των κήπων με κραυγές απόγνωσης. Η Μαρία Αντουανέτα και ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’ εκδιώχθηκαν από τον παράδεισό τους, έναν παράδεισο που στην ουσία ήταν ύβρις για όλους εκείνους των εξαθλιωμένους που ικέτευαν για λίγο ψωμί προκειμένου να ταΐσουν τα πεινασμένα στομάχια τους και σίγουρα όχι για παντεσπάνι.
Σήμερα, οι Βερσαλλίες αποτελούν μνημείο της ανθρώπινης αντίφασης. Είναι το μέρος όπου η ομορφιά αγγίζει το θείο, αλλά και το μέρος όπου η εξουσία έχασε το μέτρο. Περπατώντας στα χαλίκια των πανέμορφων κήπων, νιώθεις το βάρος του γερο - χρόνου. Οι Βερσαλλίες είναι ο καθρέφτης της ίδιας της Ιστορίας, που μας κοιτάζει κατάματα θυμίζοντάς μας πως καθετί εκτυφλωτικό έχει πάντα μια σκιά να το ακολουθεί. Ενίοτε, ερεβώδη και τρομακτική, όπως ακριβώς και η ανθρώπινη εμμονή.
Δείτε ΕΔΩ όλα τα ταξιδιωτικά πακέτα του Versus για το ονειρικό Παρίσι και τις μεγαλειώδεις Βερσαλλίες
