Στα αραβικά το όνομά της σημαίνει «η σπουδαιότερη έρημος» και έτσι είναι, δεδομένου ότι η έκτασή της είναι τεράστια, ενώ εκτείνεται σε έντεκα χώρες. «Βλέπει» επίσης στον Ατλαντικό Ωκεανό, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Είναι η μεγαλύτερη ζεστή έρημος του κόσμου και μόνο οι παγωμένες Ανταρτική και Αρκτική τη συναγωνίζονται σε έκταση. Η μέση θερμοκρασία της κυμαίνεται από 40ο C και πάνω. 
Οι αμμόλοφοί της ξεπερνούν τα 180μ., ενώ στο Τσαντ βρίσκεται το υψηλότερο σημείο, ένα εξαφανισμένο ηφαίστειο γνωστό ως όρος Έμι Κούσι, με υψόμετρο που ξεπερνάει τα 3.000 μέτρα. 
Τα ευρήματα πάντως των επιστημόνων δείχνουν ότι πριν εκατοντάδες χρόνια η περιοχή της Σαχάρας ήταν καταπράσινη, με λίμνες και ποτάμια. Σήμερα, ό,τι έχει απομείνει να θυμίζει την εποχή εκείνη είναι οι οάσεις στις οποίες ζει ένα μεγάλος αριθμός ανθρώπων..