Στην ανατολική άκρη της Ιάβας, εκεί που η οργιώδης τροπική βλάστηση υποχωρεί απότομα για να δώσει τη θέση της σε ένα σεληνιακό τοπίο από γκρίζα στάχτη, βρίσκεται το Ηφαίστειο Kawah Ijen. Όσοι επιλέγουν να ανηφορίσουν τις πλαγιές του δεν αναζητούν τις ειδυλλιακές αμμουδιές της Ινδονησίας, αλλά μια απόκοσμη συνάντηση με τις πιο τοξικές δυνάμεις του πλανήτη.
Η ιστορία του Kawah Ijen είναι στενά συνυφασμένη με την αποικιοκρατική περίοδο των Ολλανδικών Ανατολικών Ινδιών. Ήδη από τον 18ο και 19ο αιώνα, οι Ολλανδοί χαρτογράφησαν την περιοχή όχι μόνο για τη στρατηγική της θέση κοντά στο στενό του Μπαλί, αλλά κυρίως για τον τεράστιο ορυκτό της πλούτο. Το θείο, απαραίτητο συστατικό για την παρασκευή πυρίτιδας, τη λεύκανση της ζάχαρης και την επεξεργασία του καουτσούκ, μετατράπηκε γρήγορα σε πολύτιμο πόρο.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η συστηματική εξόρυξη πήρε μόνιμη μορφή. Παρά την τεχνολογική εξέλιξη στον υπόλοιπο κόσμο, η μέθοδος συλλογής στο Ijen παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητη εδώ και δεκαετίες.
Η ανάβαση στο Kawah Ijen ξεκινά μέσα στο απόλυτο σκότος, γύρω στις δύο το πρωί. Μετά από μια απαιτητική πεζοπορία μέχρι το χείλος του κρατήρα, η πραγματική πρόκληση ξεκινά κατά την κατάβαση στο εσωτερικό του. Εκεί, μέσα στο σκοτάδι, αποκαλύπτεται ένα από τα σπανιότερα φυσικά φαινόμενα στον κόσμο. Δεν πρόκειται για γαλάζια λάβα, αλλά για αέρια θείου σε εξαιρετικά υψηλή πίεση και θερμοκρασία (άνω των 600°C) που αναβλύζουν από τις σχισμές του ηφαιστείου. Καθώς έρχονται σε επαφή με το οξυγόνο, αναφλέγονται στιγμιαία, δημιουργώντας ηλεκτρισμένες μπλε φλόγες που φτάνουν έως και τα πέντε μέτρα ύψος.
Όταν το πρώτο φως της ημέρας διαλύει το σκοτάδι, οι μπλε φλόγες σβήνουν και αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος της ηφαιστειακής λεκάνης. Στον πυθμένα του κρατήρα βρίσκεται μια γιγαντιαία λίμνη με απόκοσμο τουρκουάζ χρώμα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη φυσική λίμνη θειικού οξέος στον πλανήτη. Το pH των υδάτων της αγγίζει το 0,5, συγκρίσιμο με το οξύ των μπαταριών αυτοκινήτου. Ο αέρας γύρω από τη λίμνη είναι πυκνός και γεμάτος τοξικές αναθυμιάσεις, καθιστώντας τη χρήση ειδικής μάσκας αερίων απολύτως υποχρεωτική.
Πίσω από την απόκοσμη ομορφιά του τοπίου υπάρχει όμως και μια βαριά ανθρώπινη ιστορία. Καθημερινά, ντόπιοι μεταλλωρύχοι κατεβαίνουν στην καρδιά του κρατήρα. Χρησιμοποιώντας ένα σύστημα κεραμικών σωλήνων, συμπυκνώνουν τα αέρια θείου σε υγρή μορφή, η οποία στη συνέχεια κρυώνει και στερεοποιείται σε λαμπερά κίτρινα πετρώματα. Οι εργάτες σπάνε τα πετρώματα με καλέμια και φορτώνουν τα καλάθια τους. Μεταφέρουν στους ώμους τους βάρη από 70 έως 90 κιλά, ανεβαίνοντας το απότομο μονοπάτι του κρατήρα μέσα από πυκνά σύννεφα τοξικού καπνού.
Το Kawah Ijen αποτελεί την πιο ισχυρή υπενθύμιση του πόσο άγριος και ανεπεξέργαστος παραμένει ο πλανήτης μας μακριά από τις πολυδιαφημισμένες τουριστικές διαδρομές. Φεύγοντας από τον κρατήρα, καθώς η μυρωδιά του θείου απομακρύνεται σιγά σιγά από τα ρούχα σου, αυτό που μένει δεν είναι απλώς οι εικόνες ενός απόκοσμου τοπίου, αλλά ο βαθύς σεβασμός για τη δύναμη της φύσης και την αντοχή των ανθρώπων που αποκαλούν αυτό το ηφαίστειο σπίτι τους.
