Ο ήλιος καίει το λευκό. Το κάνει δικό του. Το οικειοποιείται με κάθε τρόπο. Δηλώνει πως θα του ανήκει για πάντα. Χωρίς αντίρρηση. Στην Απουλία και την Καλαβρία, η γη σε υποδέχεται με ένα τεράστιο χαμόγελο. Εδώ, στη φτέρνα της ιταλικής μπότας, ο χρόνος δεν κυλάει γραμμικά. Σπάει σε χιλιάδες κομμάτια και ξεχύνεται πάνω σε άνυδρους λόφους, ασβεστωμένα σοκάκια και σκουριασμένες σιδηροδρομικές γραμμές.

^{Reggio, Calabria}
Οι Trulli του Αλμπερομπέλο, δηλαδή τα ασβεστωμένα σπίτια που μοιάζουν να φορούν σκουφιά, υψώνονται σαν πέτρινα κωνικά καπέλα μάγων. Δεν είναι ωστόσο σκηνικό ταινίας, όχι. Είναι η αποκρυστάλλωση μιας παλιάς ανάγκης. Σπίτια από ξερολιθιά, χτισμένα έτσι ώστε να αποσυναρμολογούνται σε μια νύχτα για να αποφύγουν τους φόρους του Βασιλείου της Νεάπολης. Ευρηματικό, όπως και να το δει κανείς. Δοκίμασε να ακουμπήσεις τον τοίχο τους. Η πέτρα είναι κρύα, παρά τη ζέστη, ενώ παντού μυρίζει καμένο ξύλο και φρεσκοζυμωμένο ζυμάρι. Στις αυλές, οι γυναίκες πλάθουν ορεκιέτε – το παραδοσιακό ζυμαρικό που ταιριάζει σε όλες τις σάλτσες – με κινήσεις που επαναλαμβάνονται για αιώνες.


Λίγο πιο πέρα, η Ματέρα στέκει ακίνητη πάνω στη χαράδρα, με τα sassi. Σπηλιές σκαμμένες στον μαλακό ασβεστόλιθο, όπου άνθρωποι και ζώα στοίβαζαν την επιβίωσή τους μέχρι τη δεκαετία του ’50. Τότε, που η πόλη ήταν η «ντροπή της Ιταλίας» λόγω της εξαθλίωσης. Σήμερα περπατάς στις στέγες των σπιτιών που είναι ταυτόχρονα τα πατώματα των από πάνω. Η υγρασία της σπηλιάς κάθεται στον λαιμό. Την αισθάνεσαι και δεν μπορείς να τη διώξεις. Σκουριά, ώχρα και το βαθύ γκρίζο του βράχου. Εδώ ο ρεαλισμός είναι τραχύς. Η ομορφιά δεν είναι διακοσμητική, είναι η επιμονή της ζωής ενάντια στην πέτρα.

^Matera
Κατηφορίζοντας προς το Σαλέντο, η ηχώ της Magna Graecia γίνεται θόρυβος, βουή που δεν μπορείς να προσπεράσεις, ακόμα κι αν το θες. Στο Μαρτάνο και το Καλημέρα, οι ταμπέλες στους δρόμους είναι διπλές. Ο επισκέπτης είναι στην πατρίδα του Griko. «Kαλησπέρα», σου λέει ένας γέροντας και σε ξαφνιάζει. Δεν είναι όμως τουριστικό τρικ, όπως βιάζεσαι να πιστέψεις. Είναι το DNA ενός κόσμου που αρνείται να σβήσει. Στην πλατεία του Οτράντο, το μωσαϊκό του καθεδρικού ναού σου διηγείται την ιστορία του τόπου, ενώ έξω από τα τείχη η Αδριατική κάνει αισθητή την παρουσία της με τη βίαιη ομορφιά της.

^Otranto
Η Κάτω Ιταλία είναι η γη της Taranta, ενός χορού που γεννήθηκε από το δάγκωμα της αράχνης και την ανάγκη για έκσταση. Είναι κι ένας τόπος που δεν σου χαρίζεται. Πρέπει να τον περπατήσεις μέχρι να πονέσουν τα πόδια σου, να ακούσεις τις διαλέκτους του που μοιάζουν με λυγμό και να αντέξεις το δυνατό φως του. Φεύγεις, αλλά το «δάγκωμα» μένει μέσα σου. Μια γλυκιά μελαγχολία που σε αναγκάζει να υποσχεθείς πως θα επιστρέψεις…

Γνωρίστε κι εσείς το "ελληνικό θαύμα" της Κάτω Ιταλίας με ένα μοναδικό οδοιπορικό που έχει ετοιμάσει το Versus στα ελληνόφωνα χωριά ΕΔΩ!