Μπορομπουντούρ: Ο ναός της Ιάβας με τα πολλά αγάλματα του Βούδα

Δέκα χιλιάδες εργάτες ήταν απαραίτητοι προκειμένου να οικοδομήσουν το ναό με τα εννέα διαφορετικά επίπεδά του. Επί 80 χρόνια συσσώρευαν την τεράστια ποσότητα των 67.740 κυβικών μέτρων λίθων, κομμένων με ακρίβεια, τον ένα πάνω στον άλλο, χωρίς καθόλου ασβέστη ανάμεσά τους, μέχρι που ο αρχικός λόφος μετατράπηκε σε ένα βουνό κατασκευασμένο από χέρι ανθρώπου. Μορφές του Βούδα σε μπρούντζο, σε πέτρα και σε ανάγλυφα τοποθετήθηκαν κατά μήκος των εννέα επιπέδων.
Όταν ολοκληρώθηκε το 830, το ιερό αυτό μέρος έγινε γνωστό από τους βουδιστές ως Μπορομπουντούρ, το οποίο σημαίνει «πολλοί Βούδες».
Για πολλούς βουδιστές προσκυνητές που επισκέπτονται το Μπορομπουντούρ, ο ναός του κίτρινου-καφέ βουνού αποτελεί ένα απαράμιλλο ιερό θαύμα του κόσμου.
Ανεβαίνοντας τα εννέα επίπεδα με δεξιόστροφη πορεία, λέγεται ότι σκαρφαλώνουν τις «τρεις σκάλες υπάρξεως», οι οποίες οδηγούν από το γήινο στον επουράνιο κόσμο. Ύστερα από αυτό, οι προσκυνητές θα περάσουν μπροστά από χιλιάδες ανάγλυφες επιγραφές που αναπαριστάνουν τη ζωή και τη διδασκαλία του Βούδα. Εκτός από τα παραπάνω, τους περιμένουν πολλά κοιλώματα στους τοίχους με μορφές του Βούδα και των μαθητών του, πριν φτάσουν πάνω στα τρία υψηλά επίπεδα του ναού όπου υπάρχουν 72 στούπες (πέτρινες κατασκευές σε σχήμα καμπάνας, καθεμία από τις οποίες περιέχει έναν πέτρινο Βούδα). Στην κορυφή του ναού, οι προσκυνητές συναντούν τη μεγαλύτερη στούπα, τη μοναδική η οποία είναι άδεια, συμβολίζοντας την απόλυτη ηρεμία και τη φώτιση (νιρβάνα).
Η ανακάλυψη του Μπορομπουντούρ το 1814 οφείλεται στο Βρετανό γενικό διοικητή της Μαλαισίας, σερ Τόμας Στάνφορντ Ράφλες. Ο ναός είχε υποστεί μεγάλη καταστροφή, το μεγαλύτερο μέρος των μπρούντζινων κατασκευών είχε εξαφανιστεί και πολλά από τα αγάλματα δεν είχαν κεφάλι. Από το 1907 έως το 1911 ο Δανός Τέοντορ βαν Ερπ οργάνωσε την πρώτη συστηματική αποκατάσταση.
Το 1991 ολόκληρο το συγκρότημα ανακηρύχθηκε από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.